Εντυπη φωτογραφία στην ψηφιακή εποχή;

Από τον Βασίλη Γιαννάκο

Το τελευταίο διάστημα ένας προβληματισμός αναζωπυρώθηκε έντονα μέσα μου. Τις περιόδους που δεν είχα πολλή όρεξη να φωτογραφίσω, βρισκόμενος σε περιόδους φωτογραφικής χειμερίας νάρκης, βλέπω τις λίγες (όχι πάνω από 5-6) τυπωμένες φωτογραφίες μου που έχω σε κάδρα και αισθάνομαι κάπως περίεργα: από τη μία νιώθω μια γλυκιά χαρά που υπαρχουν αυτά τα όμορφα (για μένα) κομμάτια του εαυτού μου εκεί έξω, πάντα ορατά, ακόμη και χωρίς αναμμένη οθόνη! Από την άλλη, με πιάνει μια νοσταλγία, θέλω να ξαναπιάσω στα χέρια μου το χαρτί της τυπωμένης φωτογραφίας και να νιώσω την προσμονή του να δεις την εικόνα να σχηματίζεται σιγά – σιγά πάνω στο χαρτί, αυτή την αίσθηση «να δω πώς φαίνεται τυπωμένο»…

Αυτές οι (παρ-) αισθήσεις με έβαλαν σε σε μια διαδικασία σκέψης πάνω στο ζήτημα της σχέσης της φωτογραφίας με την έντυπη μορφή της στην εποχή μας, της ψηφιακής ευκολίας και του άμεσου διαμοιρασμού. Έχει νόημα η εκτύπωση από τον ενθουσιώδη ερασιτέχνη σήμερα; Τι συστατικό της φωτογραφικής διαδικασίας αποτελεί η τελική εκτύπωση; Απαραίτητο; Προαιρετικό; Έχει νόημα; Γιατί να τυπώσει κανείς; Γιατί να μήν τυπώσει κανείς; Και άλλα τέτοια παρεμφερή…

Η απάντηση για μένα είναι θετική: ναι, το τύπωμα είναι απαραίτητο. Γιατί όμως;

Χωρίς να θέλω να ακουστώ απόλυτος, τείνω στο συμπέρασμα πως «πραγματική» φωτογραφία (με την έννοια του ολοκληρωμένου τεχνικά πνευματικού δημιουργήματος) είναι μόνον η τυπωμένη φωτογραφία. Προσέξτε εδώ ότι δεν αναφέρομαι στην καλλιτεχνική αξία αυτου του δημιουργήματος, δηλαδή δεν είναι η εκτύπωση που θα κάνει σημαντική μια φωτογραφία. Αυτό που θέλω να πω είναι πως η εκτύπωση είναι ένα απαραίτητο, άκρως αναγκαίο στάδιο της φωτογραφικής διαδικασίας, χωρίς το οποίο δεν μπορούμε να μιλάμε για «πνευματικό δημιούργημα». Κι αυτό διότι κάθε καλλιτεχνικό έργο, ως ανθρώπινο πνευματικό δημιούργημα, έχει (εξ ορισμού) ταυτόχρονα μια υλική και μια πνευματική διάσταση τις οποίες συγκεράζει. Ακόμη κι ένα ποίημα, από τις πιο αφαιρετικές μορφές έργου τέχνης, είναι αναγκαστικά γραμμένο πάνω σε ένα κομμάτι χαρτί. (*) (χωρίς να μιλήσουμε για άλλες τέχνες όπου η υλική διάσταση είναι καταφανώς αναγκαία, όπως η γλυπτική, η ζωγραφική, η αρχιτεκτονική κλπ).

Επιπλέον, η ίδια η φωτογραφική διαδικασία περιλαμβάνει συγκεκριμένα και διακριτά στάδια, τελευταίο εκ των οποίων είναι το τύπωμα. Το να παραλείπεται ένα από αυτά τα στάδια δε νομίζω πως είναι απλώς ανορθόδοξο, αλλά μας στερεί την πλήρη αίσθηση της δημιουργικότητας που απορρέει από τη διαδικασία.

Με το να μην τυπώνουμε λοιπόν τη φωτογραφία νομίζω πως, τελικά, και δεν κάνουμε «πραγματική»φωτογραφία, αλλά και δεν το απολαμβάνουμε όσο θα μπορούσαμε. Στο παρελθόν, όταν αντιμετώπιζα προβλήματα με την ψηφιακή εκτύπωση φωτογραφιών μου (πχ επειδή όταν τύπωνα σε εργαστήρια έπαιρνα αποτελέσματα άλλα-αντί-άλλων ή όταν προβλήματα στη χρωματική διαχείριση του workflow μου μου έδιναν άσχετα αποτελέσματα στον οικιακό εκτυπωτή μου) πολλές φορές νοσταλγούσα την εποχή της αναλογικής φωτογραφίας, όπου η διαδικασία του τυπώματος στον σκοτεινό ήταν μεν επίπονη αλλά τουλάχιστον με δεδομένα αναμενόμενα αποτελέσματα, άσε που ήταν και ο μόνος τρόπος που είχες για να δεις τι τράβηξες, επομένως αναγκαζόσουν να τυπώσεις!

Πλέον σκοπεύω να εντάξω συστηματικά την εκτύπωση στο workflow μου. Δε με νοιάζει η βέλτιστη ποιότητα, αρκεί να παίρνω αξιοπρεπές ασπρόμαυρο και σχετικά πιστά χρώματα. Με νοιάζει όμως να κρατώ στα χέρια μου την φωτογραφία που επέλεξα, και να νιώθω ότι αυτό που κρατώ είναι κάτι που «έφτιαξα»από την αρχή ως το τέλος…

Ποιά η άποψή σας; Εσείς γιατί επιλέγετε να τυπώσετε ή να μην τυπώσετε;

(*) Εδώ ίσως χωράει κάποια συζήτηση, για το κατά πόσον πλέον είναι αναγκασμένη και η ποίηση να είναι γραμμένη «σε ένα κομμάτι χαρτί»: ένα ποίημα που κυκλοφορεί διαδικτυακά σε pdf χάνει την πνευματική του αξία; Ακόμη και χωρίς να εντάξω στο πεδίο του προβληματισμού μορφολογικά ζητήματα (υπάρχουν πχ “σχολές” που θεωρούν πως στο περιεχόμενο του ποιήματος εντάσσονται ακόμη και μορφολογικά στοιχεία όπως η μορφή των τυπογραφικών στοιχείων, η διάταξη στη σελίδα κλπ), νομίζω πως κι εκεί έχουν θέση αυτοί οι προβληματισμοί, για το κατά πόσον δηλαδή ένα λογοτεχνικό έργο στην εποχή της ψηφιακής, διαδικτυακής κυκλοφορίας, έχει την ανάγκη της έντυπης κυκλοφορίας. Άποψή μου είναι πως το έργο τέχνης αναγκαστικά έχει και μια υλική διάσταση – ειδάλλως δεν θα υπήρχαν πλέον βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες…

Παρακολουθήστε τη σχετική συζήτηση εδώ.



'Εντυπη φωτογραφία στην ψηφιακή εποχή;' has no comments

Be the first to comment this post!

Would you like to share your thoughts?

By continuing to use the site (continuing navigation, scrolling), you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close